# e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye

> Sipariş sonrası süreç (muhasebe yürütür · satışçı yürütür · satışçı hazırlar, muhasebe keser), sevkiyattan e-İrsaliye, irsaliyeden ya da siparişten e-Fatura / e-Arşiv; 15 entegratöre doğrudan bağlantı (Nilvera, İzibiz, QNB eSolutions, e-Logo, Sovos, İşNet, EDM, Uyumsoft, Turkcell e-Şirket, Mysoft, TÜRKKEP, Veriban, TÜRMOB, Paraşüt, BirFatura) ve UBL-TR dosyasıyla tüm GİB özel entegratörleri.

Teklif kabul edildikten sonraki her adım — sipariş, sevkiyat, irsaliye, fatura — firmadan firmaya farklı yürür: kimi siparişi doğrudan muhasebe programına gönderir ve belgeleri muhasebe keser, kimi irsaliyeyi ve faturayı satışçıya bırakır. Solk'ta bu bir **seçimlik modüldür**: **Ayarlar → Sipariş sonrası süreç**'te akışınızı seçersiniz; menü, düğmeler ve otomatik taslaklar seçiminize göre açılır.

## Sipariş sonrası süreç {#process}

**Ayarlar → Sipariş sonrası süreç** (yönetici). Modül kapalıyken siparişler bugünkü gibi çalışır; e-Belgeler menüsü ve e-Fatura / e-İrsaliye düğmeleri görünmez, muhasebe bağlantınıza dokunulmaz.

### Hazır akışlar {#presets}

| Akış | Sipariş | İrsaliye | Fatura | Kim keser |
|---|---|---|---|---|
| **Muhasebe yürütür** | muhasebe / ERP programına otomatik gider | muhasebe keser | muhasebe keser | — |
| **Satışçı yürütür** | CRM'de | CRM'de e-İrsaliye, sevkiyatta taslak | CRM'de, irsaliyeden | satışçı kendisi |
| **Satışçı hazırlar, muhasebe keser** | CRM'de | CRM'de e-İrsaliye, sevkiyatta taslak | CRM'de, irsaliyeden | yetkili (muhasebe) |
| **Özel** | her adım ayrı seçilir | | | |

Sayfadaki **akış şeması** her adımın nerede yapıldığını ve hangi geçişin otomatik olduğunu gösterir; **Hazırlık** listesi eksikleri (satıcı bilgileri, entegratör, muhasebe bağlantısı, yetkililer) bağlantısıyla sayar.

### Adımlar {#steps}

**1 · Sipariş:** *Yalnız CRM'de* · *ERP'ye elle gönder* (siparişte düğme) · *ERP'ye otomatik gönder* (kaydedilince). Bu seçim muhasebe bağlantısındaki **Satış siparişi gönder** ayarını da günceller; sipariş göndermeyi destekleyen bağlantı yoksa ERP seçenekleri kapalıdır ([Muhasebe ve ERP](/guides/erp)).

**2 · İrsaliye:** *CRM'de e-İrsaliye* · *Kâğıt irsaliye* (yalnız e-İrsaliye mükellefi değilseniz; numarası sevkiyatta yazılır) · *Muhasebe / ERP keser*. CRM'de e-İrsaliye seçiliyken **Sevkiyat girilince e-İrsaliye taslağı aç** kutusu sevkiyatla birlikte taslağı açar.

**3 · Fatura:** *CRM'de e-Fatura / e-Arşiv* · *Muhasebe / ERP keser*. CRM'de keserken:

- **Fatura neye bağlanır:** *Önce irsaliye, irsaliyeden fatura* (yalnız irsaliyesi kesilmiş sevkiyatlar faturalanır, irsaliye no faturaya yazılır) · *Doğrudan fatura* (siparişten; hizmet, peşin satış, irsaliyesiz teslim) · *İkisi de* (irsaliyesi olan sevkiyat ona bağlanır, olmayan sipariş doğrudan faturalanır).
- **Fatura taslağı:** *Elle* · *Sipariş tamamlanınca* (sipariş tamamen sevk edilip irsaliyeleri kesilince tek fatura) · *Her irsaliye / sevkiyatta* (parçalı sevkiyatta ayrı faturalar).

**Kim keser:** *Satışçı kendisi keser* ya da *Satışçı hazırlar, yetkili keser* — yetkililer **Ayarlar → e-Belge → Kimler e-Belge kesebilir**'de seçilir. Otomatik açılan belge her zaman **taslaktır**; GİB'e gönderim bir kişinin onayıyla yapılır. Onaylı akışta denetimden geçen taslak **Kesime hazır** olur ve yetkililere bildirim gider.

:::note
Otomatik taslaklar süreç kaydedildikten **sonraki** sevkiyatlara uygulanır; geçmiş sevkiyatlara dokunulmaz. ERP eşitlemesiyle, API ya da MCP ile gelen sevkiyatlar da zamanlayıcı taramasıyla aynı akışa girer.
:::

## Akış: sevkiyattan faturaya {#flow}

:::steps
### Sevkiyat
**Siparişler** → kamyon simgesi → miktar. e-İrsaliye açıksa *Kâğıt irsaliye no* boş bırakılır; isteğe bağlı plaka, şoför adı soyadı ve TCKN yazılır.

### e-İrsaliye taslağı
Sevk edilen miktar, teslim adresi (firmanın adresi), müşterinin PO numarası ve son kullandığınız araç / şoför taslağa gelir. Alıcının e-İrsaliye mükellefiyeti sorgulanır, etiketi (irsaliye posta kutusu) seçilir.

### Gönderim
Denetim listesi temizse **Kaydet ve gönder** (ya da onaylı akışta **Kesime gönder**). Numara (ör. `SLI2026000000001`) sevkiyatlara **irsaliye no** olarak yazılır.

### Fatura
Süreç *sipariş tamamlanınca* ise son irsaliye kesilince sevk edilen tüm miktar, sipariş fiyatı ve irsaliye numaralarıyla fatura taslağı açılır. Elle: irsaliye ekranında **Bu irsaliyeden e-Fatura**.
:::

**Alıcı e-İrsaliye mükellefi değilse de e-İrsaliye düzenlenir.** e-İrsaliye mükellefi olan gönderen her alıcıya e-İrsaliye keser: belge alıcının kendi bilgileriyle hazırlanır, GİB e-İrsaliye Sanal Alıcısı'na (VKN 3900892152) gönderilir; alıcıya PDF'i e-posta ile ya da çıktı olarak verilir. Mükellef sorgusu alıcıyı kayıtsız bulursa taslakta *Mükellef değil* kendiliğinden seçilir ve etiket istenmez.

**Kâğıt irsaliye** yalnız e-İrsaliye'nin düzenlenemediği teknik zorunlulukta kesilir. Taslaktaki *Teknik zorunluluk: kâğıt irsaliye* kutusuna numarası ve tarihi yazılır: numara sevkiyata ara numara olarak işlenir, notlara düşer, taslak **açık kalır** — e-İrsaliye ayrıca (en geç ertesi gün) gönderilir ve numarası sevkiyatta kâğıt irsaliyenin yerini alır.

Faturalanmış sevkiyat ve doğrudan faturalanmış sipariş ikinci kez faturalanmaz. İptal olarak işaretlenen irsaliyenin sevkiyatı yeniden irsaliye, iptal edilen faturanın sevkiyatı / siparişi yeniden fatura bekler.

## e-İrsaliye {#despatch}

Düzenleyicide: gönderen ve alıcı (VKN / TCKN, vergi dairesi, adres; **Sorgula** e-İrsaliye mükellefiyetini sorar), irsaliye tarihi ve saati, **fiili sevk tarihi ve saati**, teslim adresi, sevk eden, **taşıma** — *Kendi aracımız* (plaka, dorse, şoför ad · soyad · TCKN, en çok 5 şoför) ya da *Taşıyıcı firma* (unvan, VKN, il / ilçe; plaka isteğe bağlı), satırlar (mal, kod, miktar, birim, parti / lot açıklaması; fiyat yok), notlar, sipariş no ve tarihi.

Belge **UBL-TR 1.2.1** e-İrsaliye (DespatchAdvice) olarak hazırlanır: senaryo *Temel irsaliye*, tip *Sevk*; plaka `PLAKA`, dorse `DORSEPLAKA` şemasıyla. Önizleme yazdırılabilir (teslim eden / teslim alan alanıyla); XML her zaman indirilebilir.

Gönderim yolları: **Nilvera** (doğrudan; durum ve alıcının irsaliye yanıtı sorgulanır, PDF), web servisiyle doğrudan **İzibiz, QNB eSolutions, e-Logo, Sovos, İşNet** (beta), **TÜRMOB** (beta; numarayı Luca verir) ve **UBL-TR dosyası** (portalınıza yükleyip *Portala yüklendi* dersiniz). e-İrsaliyeyi web servisinden gönderemeyen bağlantılarda (EDM, Uyumsoft, Turkcell e-Şirket, Mysoft, TÜRKKEP, Veriban, BirFatura) irsaliye yolu kendiliğinden UBL-TR dosyası olur. **Mikro** bağlantısında irsaliye Mikro'ya kaydedilip Mikro e-Dönüşüm ile gönderilir (beta; numara Mikro'dan). **Paraşüt** bağlantısında irsaliye Paraşüt'e giden irsaliye olarak aktarılır; e-İrsaliye Paraşüt'te (*Stok › Giden İrsaliyeler*) gönderilir, numarası taslağa yazılıp **Paraşüt'ten gönderildi** denir ([aşağıda](#mikro)). e-İrsaliye serisi ve yolu **Ayarlar → e-Belge**'de.

## e-Fatura ve e-Arşiv {#invoice}

Taslak siparişlerden, kabul edilen tekliften, irsaliyeden, firma kartından ya da boş açılır. Alıcı mükellef sorgusuyla **e-Fatura** (etiket otomatik; temel ya da ticari senaryo) ya da **e-Arşiv** olur; satırlarda miktar, birim, fiyat, iskonto, KDV (istisnada kod), dövizli belgede kur; sipariş no, irsaliye no'ları, vade, IBAN. Belge **UBL-TR 1.2** fatura olarak hazırlanır.

Gönderim yolları:

| Yol | Nasıl | Numara |
|---|---|---|
| **Nilvera** | REST API — gönderim, GİB durumu, alıcı yanıtı, PDF, gelen faturalar | CRM serisi |
| **TÜRMOB e-Fatura** (Luca, beta) | taslak kaydı + gönderim | Luca verir |
| **Paraşüt** (beta) | mevcut muhasebe bağlantısı: satış faturası → e-Fatura / e-Arşiv | Paraşüt verir |
| **İzibiz** (beta) | web servisi — e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye; mükellef ve etiket sorgusu, GİB durumu, ticari faturada alıcı yanıtı | CRM serisi |
| **QNB eSolutions** (beta) | connector ve e-Arşiv servisleri — e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye; ERP kodu ve e-Arşiv şube kodu | CRM serisi |
| **e-Logo** (beta) | posta kutusu servisi — e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye; demo ortamı (pb-demo) | CRM serisi |
| **Sovos (FIT)** (beta) | bulut servisleri — e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye; gönderici birim (GB) etiketi zorunlu, e-Arşiv için ayrı kullanıcı ve şube | CRM serisi |
| **İşNet NetteFatura** (beta) | web servisi — e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye; yetki sunucunun sabit IP adresiyle ([aşağıda](#isnet)) | CRM serisi |
| **EDM** (beta) | web servisi — e-Fatura; e-Arşiv ve e-İrsaliye UBL-TR dosyasıyla | CRM serisi |
| **Uyumsoft** (beta) | entegrasyon servisi — e-Fatura, e-Arşiv, PDF | CRM serisi |
| **Turkcell e-Şirket** (beta) | REST API — e-Fatura, e-Arşiv, PDF; API kullanıcısı e-posta adresi | CRM serisi |
| **Mysoft** (beta) | e-Belge API — e-Fatura, e-Arşiv | Mysoft verir |
| **TÜRKKEP** (beta) | fatura web servisi — e-Fatura, e-Arşiv (UBL-TR zip); isteğe bağlı görünüm şablonu (XSLT) | CRM serisi |
| **Veriban** (beta) | aktarım servisi — e-Fatura, alıcı yanıtı; e-Arşiv ve e-İrsaliye UBL-TR dosyasıyla | CRM serisi |
| **BirFatura** (beta) | sipariş entegrasyonu — BirFatura taslağı Solk'tan çeker, e-Fatura / e-Arşiv'i keser ([aşağıda](#birfatura)) | BirFatura verir |
| **Mikro** (beta) | Muhasebe ve ERP'deki Mikro bağlantısı: fatura Mikro'ya kaydedilir, Mikro e-Dönüşüm ile e-Fatura / e-Arşiv gider; durum, PDF, mükellef sorgusu ([aşağıda](#mikro)) | Mikro verir |
| GİB listesindeki diğer özel entegratörler (ör. Kolaysoft) | **Diğer GİB entegratörleri** kartı: UBL-TR dosyası portala yüklenir, *Portala yüklendi* | CRM serisi |

**Beta** bağlantılar entegratörün resmi belgesine göre yazıldı, gerçek hesapla denenmedi: bağlantı sayfasında **Test ortamı**'nı açıp entegratörün test hesabıyla bir belge gönderin, sonra kapatıp canlı kullanıcıyı yazın. Entegratörünüz farklı bir servis adresi verdiyse **Servis adresi** alanına yazılır. **Bağlantıyı dene** giriş yapar ve kendi vergi numaranızın mükellefiyetini sorgular. Oturum düşerse Solk bir kez yeniden giriş yapar; GİB durum kodları (1300 = başarılı, 1000–1220 = işleniyor, diğerleri = hata) belgede Türkçe gösterilir.

Entegratörler **Ayarlar → Uygulamalar → e-Fatura ve e-Arşiv**'den bağlanır; kullanıcı adı, şifre ve API anahtarları yalnız orada girilir. Satıcı bilgileri, seriler (3 karakter + yıl + 9 hane; CRM'den kesilecek belgeler için portalda kullanmadığınız ayrı bir seri seçin), varsayılan yol, KDV ve yetkililer **Ayarlar → e-Belge**'de.

### Mikro ve Paraşüt {#mikro}

Paraşüt ve Mikro aynı e-Dönüşüm altyapısını kullanır. İkisinde de belge **muhasebe programına kaydedilir** ve oradan gönderilir; numara programdan gelir.

- **Mikro** (beta): **Muhasebe ve ERP**'de Mikro bağlantısını kurun; Ayarlar › e-Belge ve belge düzenleyicide **Mikro** yolu çıkar. Fatura *FaturaKaydetV2* ile Mikro'ya yazılır (cari yoksa açılır; satırlar Mikro stok koduyla, KDV Mikro'nun vergi sırasıyla) ve *FaturaToEFaturaV2* ile gönderilir; e-Belge numarası, GİB durumu ve PDF Mikro'dan okunur. İrsaliye *IrsaliyeKaydetV2* ile (plaka, şoför, kâğıt irsaliye no) yazılıp *EIrsaliyeGonderV2* ile gider. Alıcı etiketi Mikro'daki cari kaydından gelir. Gönderim hata verirse kayıt Mikro'da kalır; yeniden gönderince yalnız gönderim denenir.
- **Paraşüt** (beta): faturada satış faturası açılıp e-Fatura / e-Arşiv'e dönüştürülür. İrsaliyede belge Paraşüt'e **giden irsaliye** olarak aktarılır (cari, ürün, miktar, fiili sevk tarihi, sipariş no, teslim adresi); Paraşüt'ün API'sinde e-İrsaliye gönderme ucu olmadığından e-İrsaliye Paraşüt'te gönderilir, numarası Solk'a yazılınca sevkiyatlara işlenir ve fatura zinciri sürer.

### İşNet ve sabit IP {#isnet}

İşNet NetteFatura yetkiyi kullanıcı adıyla değil, isteğin geldiği **sabit IP adresi** ve vergi numaranızla verir. Canlıya geçmeden önce Solk desteğinden kurulumunuzun sunucu IP adresini alın ve İşNet'e tanımlatın; bağlantıda vergi numarası boşsa **Ayarlar → e-Belge**'deki satıcı VKN'si kullanılır.

### BirFatura {#birfatura}

BirFatura'da yön terstir: belgeyi Solk göndermez, **BirFatura Solk'tan çeker**. Bağlantı sayfası bir **site adresi** ve **API şifresi** verir; ikisini BirFatura → *Mağaza ayarları*'na girin (şifre her istekte `token` başlığında gelir, *Anahtarı yenile* ile değiştirilir). Belge taslağını BirFatura yoluyla gönderdiğinizde taslak *Faturalanacak* durumuna geçer; BirFatura sırayla siparişleri, ödeme yöntemlerini ve durumları alır, faturayı keser ve **numarayı ve PDF bağlantısını** geri yazar (yalnız birfatura.com adresli bağlantılar kabul edilir). Faturalanan belge *Faturalandı* olarak listelenir, PDF belgeden indirilir.

## Ekranlar {#screens}

- **e-Belgeler** (menü): *Faturalar · İrsaliyeler · Taslaklar · Gelen* sekmeleri, ayın özeti, kesime hazır / yanıt bekleyen / hatalı sayıları, **Yeni e-İrsaliye** ve **Yeni e-Fatura**.
- **Siparişler:** sevkiyat satırında e-İrsaliye bağlantısı ya da **e-İrsaliye kes**, faturalanan sevkiyatta fatura bağlantısı.
- **Firma kartı:** e-Belgeler şeridi (mükellefiyet, son belgeler, e-İrsaliye ve e-Fatura düğmeleri).
- **Teklif:** sıradaki adım sürece göre (*Siparişi oluşturun* → *e-İrsaliyeyi kesin* → *Faturalayın*), belgeler listesinde irsaliye ve faturalar.