# Telefon santrali ve SMS

> Netgsm, Verimor, Bulutfon, AloTech, Tegsoft, Yeastar, 3CX, Karel, KobiKom ve olay gönderebilen diğer santraller — gelen aramada arayanın kartı, aramalar firmaya, cevapsız aramaya geri arama görevi, tıkla-ara, ses kayıtlarının dökümü; Netgsm, Verimor, İleti Merkezi, Vatan SMS, KobiKom, Mutlucell, JetSMS, Twilio ve HTTP adresiyle gönderen sağlayıcılardan SMS.

Şirketinizin bulut santrali Solk'a bağlanınca aramalar elle girilmeden firmaya düşer: arama çalarken arayanın kartı açılır, görüşme bitince firmaya görüşme olarak kaydedilir, cevapsız aramaya geri arama görevi açılır, ses kaydı dökülüp özetlenir. Aynı yerden kayıtlara ve iş akışlarına SMS gelir. Telefon santrali ve SMS **İleri** ve **Kurumsal** paketlerinde — lisansta **Santral ve SMS** modülü; kullanıcıya **Ayarlar → Kullanıcılar**'da modül olarak verilir.

## Sağlayıcılar {#providers}

| Sağlayıcı | Arama olayları | Tıkla-ara | Ses kaydı | SMS |
|---|---|---|---|---|
| **Netgsm** (Netsantral) | gelen / giden arama, arama sonu (CDR) | var — önce dahili çalar | CDR'deki kayıt bağlantısından | var (İYS süzgeçli) |
| **Verimor** (Bulut Santralim) | çalıyor · cevaplandı · kapandı — adres santrale kendiliğinden yazılır | var | kayıt bağlantısı API'den | var (İYS süzgeçli) |
| **Bulutfon** | arama başlangıcı, dahiliye düşen arama, arama sonu, cevapsız arama | yok | arama kaydı API'den | yok (Bulutfon SMS vermiyor) |
| **AloTech** | arama sonu (temsilci e-postasıyla) | var — temsilcinin softphone'u çalar | çağrı raporundan | yok |
| **Tegsoft** | Webhook Management'taki çağrı sonu olayları | yok | `{FILELINK}` bağlantısından | yok |
| **Yeastar** (P serisi, bulut ya da kurum içi) | arama durumu (30011) ve yeni arama kaydı (30012) — imzalı web kancası | var — önce dahili çalar | API'den indirilir | yok |
| **3CX** (V20) | gelen aramada arayan 3CX ekranında Solk'tan tanınır, görüşme bitince günlük | var — Call Control API (Enterprise) | olayla gelirse | yok |
| **Karel** (MS / DS serisi, bulut) | Karel CRM entegrasyonuyla çalıyor · cevaplandı · bitti | arama başlatma adresi şablonuyla | olayla gelen kayıt bağlantısından | yok |
| **KobiKom santral** (KobiPBX) | KobiKom panelindeki web kancası | arama başlatma adresi şablonuyla | olayla gelen kayıt bağlantısından | yok |
| **Diğer santraller** (Asterisk / FreePBX, Panasonic…) | [genel telefon olayları adresi](#events) | arama başlatma adresi şablonuyla | olayla gelen kayıt bağlantısından | yok |
| **İleti Merkezi** | — | — | — | var (İYS süzgeçli) |
| **Vatan SMS** | — | — | — | var ('ticari' içerik türü; İYS denetimi sağlayıcıda) |
| **KobiKom SMS** | — | — | — | yalnız bilgilendirme |
| **Mutlucell** | — | — | — | yalnız bilgilendirme |
| **JetSMS** | — | — | — | yalnız bilgilendirme |
| **Twilio** | — | — | — | yalnız bilgilendirme (yurt dışı numaralar da) |
| **Diğer SMS sağlayıcıları** (HTTP adresiyle) | — | — | — | yalnız bilgilendirme |

Olay adresi santralin ayarına yazılır; aramayı başlatma ve kayıt indirme sağlayıcının API'siyle yapılır. Sağlayıcı bilgileri yalnız **Ayarlar → Uygulamalar**'da girilir. Kartlarda sağlayıcının kendi simgesi görünür (sağlayıcının sitesinden alınır; alınamazsa Solk simgesi kalır).

:::note
Yeastar, 3CX, Karel ve KobiKom santral bağlantıları ile Vatan SMS, Mutlucell, JetSMS, Twilio ve HTTP SMS bağlantıları **beta**: sağlayıcıların belgelerine göre yazıldı, ilk kurulumda bir deneme araması / SMS'iyle doğrulayın.
:::

## Kurulum {#setup}

:::steps
### Bağlantıyı açın
**Ayarlar → Uygulamalar → Santral ve SMS** → sağlayıcıyı seçin, API bilgilerini girin, **Bağlantıyı dene**. Sayfadaki **gelen adresi** santralinizin olay / CRM adresi ayarına yazın (Verimor'da kendiliğinden yazılır).

### Dahilileri eşleyin
**Ayarlar → Telefon ve SMS → Dahililer**: her kullanıcının santraldeki dahilisi (AloTech'te temsilci e-postası, Tegsoft'ta kullanıcı kodu). Dahilisi eşlenen kullanıcı kendisine düşen aramanın kartını görür, **Ara** düğmesi önce onun dahilisini çaldırır.

### Kuralları seçin
Aynı sayfada: dahili belli değilken kart kime açılsın, arama bitince ne olsun, ses kayıtları, SMS bağlantısı, ticari ileti satırı ve SMS şablonları.
:::

## Sağlayıcıya göre kurulum {#provider-setup}

### Yeastar {#yeastar}
Yeastar web arayüzü → **Entegrasyonlar → API**: API'yi açın, Client ID ve Client Secret'ı alın. Solk'ta PBX'in herkese açık https adresini, Client ID ve Client Secret'ı girin, **Bağlantıyı dene** erişim belirteci alır. Kaydedince verilen gelen adresini **Webhook Event Push**'a ekleyin (POST; olaylar **30011 Arama Durumu Değişti** ve **30012 Yeni CDR**). Webhook'un gizli anahtarını Solk'a da yazarsanız her olayın imzası denetlenir. Tıkla-ara Yeastar'ın arama API'siyle: önce dahiliniz çalar, açınca müşteri aranır.

### 3CX {#3cx}
3CX V20'de iki parça vardır. **Arayan tanıma ve görüşme günlüğü:** bağlantıyı kaydedince **CRM şablonunu indir (3CX)** ile dosyayı alın, 3CX yönetici konsolu → **Entegrasyonlar → CRM → Sunucu tarafı**'na yükleyin; 3CX gelen aramada numarayı Solk'a sorar (kişi ve firma adı 3CX ekranında, kart bağlantısıyla), görüşme bitince günlüğü gönderir. Şablonda bağlantının gizli adresi var — adresi yenilerseniz şablonu yeniden indirin. **Tıkla-ara:** Yönetici konsolu → Entegrasyonlar → API'de istemci açın (**Call Control API Access**), Client ID ve anahtarı Solk'a girin, satışçıların dahililerini istemcinin izlediği dahililere ekleyin (3CX Enterprise lisansı gerekir).

### Karel {#karel}
Karel'in herkese açık API belgesi yok; bağlantı Karel'in CRM entegrasyonu / veri erişim paketiyle kurulur. Karel bayiniz ya da Karel desteği, santralin arama olaylarını (çalıyor · cevaplandı · bitti) Solk'un verdiği gelen adresine gönderir (POST JSON, form ya da GET). Karel'in kendi alan adları (CallerID, Extension, CallID, Duration…) kendiliğinden okunur; farklıysa **Alan eşlemesi**. Tıkla-ara için Karel'in arama başlatma adresini şablon olarak girin.

### KobiKom santral {#kobikom-pbx}
KobiKom bulut santrali (KobiPBX) için KobiKom panelindeki **web kancaları / olay akışı**'na Solk'un gelen adresini yazın (arama başlangıcı, cevaplandı, arama sonu). KobiKom'un API uçları geliştirici başvurusuyla açılır; arama başlatma adresini KobiKom'dan alıp şablon olarak girin. KobiKom SMS ayrı bir bağlantıdır (**KobiKom SMS**).

### SMS sağlayıcıları {#sms-providers}
- **Vatan SMS:** API ID, API anahtarı ve onaylı başlık. Ticari iletiler Vatan SMS'e 'ticari' içerik türüyle gider; İYS denetimi sağlayıcıda yapılır.
- **Mutlucell** ve **JetSMS:** kullanıcı adı, şifre ve onaylı başlık. Belgelenen API'lerinde İYS parametresi olmadığından yalnız bilgilendirme SMS'i gider.
- **Twilio:** Account SID, Auth Token ve gönderen (numara, alfanümerik ad ya da Messaging Service SID). Yurt dışı numaralar için uygundur; Türkiye'de ticari ileti için İYS'li yerli sağlayıcı kullanın.
- **Diğer SMS sağlayıcıları (HTTP):** sağlayıcınızın gönderim adresini şablon olarak girin; `{numara}` (905…), `{numara10}`, `{numara0}`, `{mesaj}`, `{baslik}`, `{id}` yerine konur (URL kodlamalı). Yanıtta aranacak başarı ifadesi isteğe bağlı. Yalnız bilgilendirme SMS'i.

## Gelen arama kartı {#card}

Arama çalarken webde sağ altta arayanın kartı açılır: firma ve durumu, kişi ve unvanı, numara ve dahili, açık fırsat, son temas, açık aksiyonlar (gecikmişler kırmızı), son görüşmenin yapay zekâ özeti ve **Kartı aç**. Numara kayıtlı değilse **Firma olarak ekle** (telefon dolu gelir). Görüşme bitince kart **Görüşme notu**, **Kayıt** ve **SMS** düğmeleriyle iki dakika kalır; × ile kapanır. Birden çok arama varsa süren arama açık, diğerleri tek satır.

Telefonda aynı anda **Gelen arama** bildirimi gelir (yalnız telefon; bildirim kutusunu doldurmaz, sessiz saatlerde gelmez). Dahili belli değilse — santral aramayı önce kuyruğa ya da IVR'a alıyorsa — kart **firmanın sorumlusuna** (varsayılan), **dahilisi eşlenmiş herkese** ya da **yalnız çalan dahiliye** açılır. **Müşterisi arayınca sorumluya da haber ver** açıkken arama başkasına düşse de firmanın sorumlusu *Müşteriniz arıyor* bildirimini alır. Takım görünürlüğünde başka takımın firması kartta ve bildirimde *Kayıtlı firma* olarak görünür.

Tegsoft, Karel ve AloTech gibi tarayıcıda adres açabilen santrallerde **ekran açma bağlantısı** da kullanılabilir: `https://<firma>.solk.app/tel/ac?n={PHONE}` — numara kayıtlıysa firma kartı, değilse ekleme önerisi açılır.

## Arama bitince {#after}

- **Görüşüldüyse** firmaya **Arama** türünde görüşme düşer (yön, süre, dahili, kuyruk); firmanın Müşteri Takibi projesine bağlanır. Not eklemek için karttaki **Görüşme notu**.
- **Cevapsız gelen aramaya** görüşmeyi alacak kişiye (dahilisi, yoksa firmanın sorumlusu) yüksek öncelikli **Geri ara** görevi açılır. Aynı numara aynı gün yeniden ararsa yeni görev açılmaz, mevcut göreve eklenir. Gizli numara ve dahili arası aramalarda görev açılmaz.
- Numara **geri aranıp görüşülünce** (ya da müşteri yeniden arayıp görüşülünce) **Geri ara** görevi kendiliğinden kapanır, geri dönüş süresi yazılır.
- **Kayıtlı olmayan numarayla görüşmede** görüşene bağlama görevi açılır (firma ekleme bağlantısıyla).

Her biri **Ayarlar → Telefon ve SMS**'ten kapatılabilir.

## Tıkla-ara {#click-to-call}

Firma ve fırsat başlığındaki **Ara** düğmesi, ⋯ aksiyon sayfasındaki **Santralden ara**, Aramalar'daki **Geri ara** ve mobil API: önce dahiliniz (AloTech'te softphone'unuz) çalar, açınca numara aranır; arama satırı olaylar geldikçe güncellenir. Firmayı görme yetkiniz yeter, düzenleme yetkisi gerekmez.

## Ses kayıtları {#recordings}

**Görüşme Kaydı** lisansınız varsa santralin ses kaydı **Görüşmeler**'e alınır, Türkçe dökülür, özetlenir ve yapılacaklar çıkarılır; görüşmeye ve firmaya bağlanır. Döküm çalışma alanının **aylık dakika sınırında** yapılır — sınır dolunca yeni kayıtlar dökülmez, kayıt sayfasında **Yeniden dene** kalır. **En kısa süre** (varsayılan 15 sn) altındaki görüşmelerin kaydı alınmaz. Kayıt hemen hazır değilse 10 dakikalık zamanlayıcıyla yeniden denenir.

## Aramalar sayfası {#metrics}

Menüde **Aramalar** (santral bağlıyken): toplam, gelen (cevaplanma oranı), giden (ulaşılan), cevapsız ve **geri dönülen** (ortanca geri dönüş süresi), konuşma süresi; yöneticiye kişi başına tablo. Süzgeçler: dönem (bugün, 7 gün, 30 gün, bu ay), kişi, Gelen · Giden · Cevapsız · **Geri dönülmeyen**. Satırdan görüşmeye, kayda, firmaya, geri aramaya ve SMS'e geçilir.

## SMS {#sms}

**Netgsm**, **Verimor**, **İleti Merkezi** ya da **KobiKom** bağlıyken firma ve fırsat başlığında **SMS**, ⋯ aksiyon sayfasında **SMS gönder**: alıcı (kişiler ve firma telefonu), ileti türü, şablon, metin; karakter ve SMS sayısı canlı. Gönderilen SMS firmaya not olarak düşer. **SMS** sayfasında gönderilenler, toplu SMS ve ret listesi.

### İleti türleri {#sms-kinds}

| Tür | Ne için | Kural |
|---|---|---|
| **Bilgilendirme** | sipariş, sevkiyat, randevu, hatırlatma, ödeme | onay gerekmez; metinde kampanya sözcüğü (indirim, kampanya, %…) varsa önce uyarılır |
| **Ticari · tacir / esnaf** | şirketin ya da esnafın kurumsal hattına kampanya, fiyat listesi, ürün tanıtımı | önceden onay gerekmez; ret gelirse durur; sağlayıcının İYS süzgecinden geçer |
| **Ticari · bireysel** | bireysel alıcıya (çalışanın kişisel hattı dahil) kampanya | İYS'de onayı olmalı; sağlayıcının İYS süzgeci onaysız numaraları atar |

Ticari iletinin sonuna **Ayarlar → Telefon ve SMS**'teki kimlik ve ret satırı (ör. *Firma A.Ş. · SMS almamak için RET yazıp 3456'ya gönderin*) kendiliğinden eklenir; satır boşken ticari SMS gönderilmez. KobiKom'da İYS parametresi olmadığından yalnız bilgilendirme gider. Bu bölüm bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.

### Ret listesi, toplu SMS, iş akışı {#sms-bulk}

- **Ret listesi:** listedeki numaralara ticari, toplu ve iş akışı SMS'i gitmez. Netgsm'e gelen *RET* yanıtı listeye kendiliğinden girer; numara elle de eklenir. Listeden yalnız yönetici çıkarır.
- **Toplu SMS** (varsayılan yalnız yönetici): firma durumu, il, sorumlu, etikete göre ya da tablo görünümünde seçtiğiniz kişilerden / firmalardan — ana kişi, tüm kişiler ya da firma telefonu. **Önizle** kaç kişiye gideceğini, atlananları ve ilk alıcıya göre metni gösterir. En çok 2.000 alıcı; gönderim arka planda sürer.
- **İş akışı:** **SMS gönder** adımı — kaydın kişisine / firmanın ana kişisine, firma telefonuna ya da kaydın sorumlusuna (ekip içi uyarı); bilgilendirme ya da ticari (tacir).
- **SMS yanıtları** (Netgsm interaktif SMS): firmaya not düşer, sorumluya bildirim gider.

## Genel telefon olayları {#events}

**Diğer santraller** bağlantısının gelen adresi her santralden olay alır: `https://<firma>.solk.app/in/santral/<anahtar>` — **POST** (JSON ya da form) veya **GET** (sorgu dizesi).

| Alan | Değer |
|---|---|
| `event` | `ring` (çalıyor) · `answer` (cevaplandı) · `hangup` (bitti) — `ringing`, `cdr`, `missed` gibi eşanlamlılar da olur |
| `id` | santralin arama kimliği (aynı aramanın olaylarında aynı) |
| `direction` | `in` · `out` (`gelen` · `giden` de olur) |
| `number` | müşteri numarası (ya da `from` / `to`) |
| `ext` | dahili (Ayarlar → Telefon ve SMS'teki eşlemeyle kullanıcı bulunur) |
| `agent` | temsilci e-postası (dahili yerine) |
| `duration` | konuşma süresi (sn) |
| `status` / `answered` | `ANSWER` · `NO ANSWER` · `BUSY` … ya da `true` / `false` |
| `recording` | ses kaydı bağlantısı (https) |
| `started` | başlangıç (ISO 8601, `YYYY-MM-DD HH:MM:SS` ya da Unix zamanı) |

```json
{"event": "hangup", "id": "1716549021.88", "direction": "in", "number": "05321234567",
 "ext": "101", "duration": 184, "status": "ANSWER", "recording": "https://santral.firmaniz.com/rec/1716549021.88.mp3"}
```

Santraliniz başka adlar gönderiyorsa bağlantıdaki **Alan eşlemesi**: `number=caller_id, ext=agent_no`. **Arama başlatma adresi** şablonunda `{dahili}`, `{numara}` (0532…), `{numara_e164}` (90532…), `{numara10}`, `{eposta}`, `{id}` yerine konur (yalnız herkese açık https adresleri).

## Notlar ve sınırlar {#limits}

- Santralin gönderdiği son olaylar **Ayarlar → Telefon ve SMS → Son olaylar**'da ham hâliyle görünür (7 gün). Alanlar yanlış okunuyorsa alan eşlemesiyle düzeltin ya da tabloyu [Solk desteğine](/guides/support) iletin.
- **Netgsm:** tıkla-ara Netsantral API'si (`crmsntrl.netgsm.com.tr:9111`) üzerinden yapılır; ilk kurulumda bir deneme araması yapın. Arama sonu kayıtlarında yön ve sonuç kodları Netgsm belgesinde açıklanmadığından konuşma süresi ve numaralardan çıkarılır.
- **AloTech:** gelen aramaların çağrı sonu bildirimini AloTech'ten açtırmanız gerekir; tıkla-ara temsilci oturumuyla yapılır.
- **Tegsoft:** belgede gelen çağrılar için sunucu olayı yok — kurulumunuzda tanımlı çağrı sonu olaylarını bağlayın.
- **Yeastar:** PBX'in web arayüzü dışarıdan https ile erişilebilir olmalı (bulutta …ras.yeastar.com / …yeastarcloud.com).
- **3CX:** tıkla-ara yalnız Enterprise lisansında ve API istemcisinin izlediği dahililerde; arayan tanıma ve görüşme günlüğü tüm lisanslarda şablonla çalışır. Ses kaydı 3CX olayıyla gelmez.
- **Karel ve KobiKom santral:** herkese açık API belgesi olmadığından kurulumda bir deneme araması yapıp **Son olaylar**'dan alanlara bakın.
- Gelen arama kartı sayfa açıkken birkaç saniyede bir yenilenir; sekme arka plandayken yavaşlar.
- **Claude (MCP):** `list_phone_calls` yalnız santral, `send_sms` yalnız SMS bağlantısı olan çalışma alanında araç listesinde görünür; `send_sms` her gönderimde onay ister.